Speculappeltaart

Door onze verhuizing ben ik al een jaar aan het klussen. Maar dit weekend doe ik eindelijk een klusvrij weekend. En al tijden heb ik niets gebakken, dus het werd tijd om onze ovens eens te gebruiken. Afgelopen vrijdag heb ik een nieuw recept bedacht. Ik moet bekennen dat Koopmans een mix heeft voor cake en koek waar ik wel geïnspireerd door ben. Ik wilde een taart maken die aan de buitenkant knapperig als koek is en in het midden zacht.

Wat ik heb bedacht is een  taart met aan de buitenkant speculaas koek en binnenin cake. Maar dan gevuld met gekaramelliseerde appel.

Benodigdheden voor de buitenkant:

• 200 gram boter
• 200 gram donkere basterdsuiker
• 400 gram zelfrijzend bakmeel
• 15 -20 gram speculaas kruiden

Binnenkant:

• 200 gram boter
• 4 eieren
• Pak cake mix

Vulling:

• Ongeveer 6 appels
• Kaneel
• Suiker
• Vloeibare boter

Recept:

Begin met het speculaas deeg. Meng de droge ingrediënten en snijdt de boter in blokjes en verdeel die door het deeg. Voor de speculaas kruiden heb ik ongeveer 15 tot 20 gram gebruikt. Kneed het tot een mooi deeg. Ik heb het met een keuken machine gedaan en met de hand tot een bal gekneed. Het bleef wat kruimelig. Maar dat is goed want het moet 'koekig' worden. Zet het daarna in even de koelkast.

Vet een springvorm in. Ik vind het handig om op de bodem een vel bakpapier te leggen en dan de ring er bovenop. Dan hoef je alleen de ring in te vetten. Verwarm de oven ondertussen voor op 175.

Rol het deeg uit en bekleed de vorm er mee. Leg een vel bakpapier on de bodem en vul dat met blind bak korrels of erwten. Bak het ongeveer 20 minuten blind op 175 graden.

Ondertussen kun je de appels schillen. Snijdt ze in vieren en verwijder dan van elk kwart het klokhuis en snijdt het kwart in partjes. Maak een koekenpan heet, en doe er een scheutje vloeibare boter in en als dat borrelt een scheut suiker. Strooi kaneel over de appels en schep de appels in de boter met suiker. Karamelliseer ze tot de appels zacht zijn.

Maak het cake beslag volgens de beschrijving. Voor de meeste cake-mixen, moet je eerst boter smeuïg kloppen. Vervolgens de eieren er bij en de cakemix. Deze keer heb ik gekozen voor boerencakemix. Die is iets grover, maar een volgende keer probeer ik eens met fijne cake, voor een wat groter contrast met de koek rand.

Wanneer de bodem is voorgebakken, kun je hem uit de oven halen, en temper dan meteen de oven terug naar 150 graden. Haal de blindbak vulling en het papier uit de bodem. Doe eerst een laagje van het cakebeslag, en daar boven op de gekaramelliseerde appels. Vul dan de bodem verder af met het cakebeslag.

De taart kan dan nog ongeveer 65 minuten terug de oven in op 150 graden. Net als bij cake kun je na 65 minuten de cake op gaarheid testen met een sate-prikker. Is de satéprikker droog? Dan is het klaar.

Laat hem goed afkoelen voor je hem in een taartdoos zet.

Zo is hij bij mij geworden:

Eet smakelijk! Eventueel lekker met slagroom.

Geest en watervloed

In het begin schiep God de heml en de aarde. De aarde was nog woest en doods, en duisternis lag over de oervloed, maar Gods geest zweefde over het water.  God zei: 'Er moet licht komen.' en er was licht. (Gen. 1:1-3)

En zo begint de bijbel. Eeuwen van discussie over de interpretatie over Genesis 1. Moet je dit nu allemaal letterlijk lezen? Toen ik Technische Natuurkunde studeerde was ik er al wel uit: hoe je Genesis ook leest, het is geen technisch, natuurkundig verslag van hoe God de aarde heeft gemaakt. Het vertelt niets over het 'hoe'. Hoogstens over het 'dat'.  Sinds dit jaar heb ik de Naardense Bijbel en die maakt het wel heel duidelijk dat Genesis 1 een gedicht is. En dat gedicht is onderverdeeld in dagen. Moet je die als afzonderlijke, letterlijke, dagen van 24 uur beschouwen? Ga je gang. Maar dan ga je denk ik voorbij aan de suggestie dat het een gedicht is. Dan beschouw je het toch te veel als een feitelijk verslag. Ik denk overigens ook dat je de schoonheid van het verhaal mist.

Kijk nu eens naar het beeld dat in de eerste 3 versen wordt geschilderd. God schiep de hemel en de aarde. Het heelal, of de kosmos. Een woeste, donkere levensloze massa, water. En wat zweeft daar over? Inderdaad: Gods Geest. Is dat wat anders dan God zelf? Je zou denken dat het niet iets anders is. Teksten uit het tweede deel van de bijbel suggereren betrokkenheid van Jezus in de schepping. Maar voor nu hou ik het bij de betrokkenheid van God. Wat we hier zien is in elk geval:

1. God
2. Een aarde met een enorme massa water waar het een doodse bedoening is.
3. Gods geest die daar over zweeft

En wat gebeurt daarna? Dan begint het eigenlijke scheppen. Hoe? Nou, volgens een gedicht dat is opgedeeld in een aantal coupletten. Hoe noem je die coupletten? Je zou ze naar de scheppingsdaden kunnen noemen. Maar als je op 6 scheppingscoupletten komt,  kun je die ook dagen noemen, die uitlopen op een feestdag. Kunstig toch?

Laten we eens een stukje vooruit spoelen. De mens loopt een tijdje op aarde rond, groeit uit tot een aantal volken en beginnen met elkaar te harrewarren. Uiteindelijk een hele sneue vertoning. Dus God bedenkt een plan voor het gezin van Noach en een verzameling koppels dieren.
En dan lees je in Gen. 7:17:
De vloed overstroomde de aarde veertig dagen lang. Het water steeg en de aarde werd opgetild, zodat hij van de aarde loskwam.

Nog een stukje verder:
Toen dacht God weer aan Noach en aan alle wilde dieren en het vee bij hem in de ark. Op zijn bevel begon er een wind over de aarde te waaien, waardoor het water afnam. De oervloed en de sluizen van de hemel werden gesloten zodat het ophield met regenen. Gen. 8:1-2.

 Wat lezen we hier? Weer de betrokkenheid van God in het verhaal. En een aarde die bedekt is met een (de?) oervloed aan water. Weer een doodse bedoening. Dit keer steekt er echter een wind op. Weliswaar in opdracht van God, toch? Maar toch een wind. Of...?

Een paar jaar geleden vertelde meneer Poeder mij dat hij hier over zat te tobben. Want hoe zat dat nu? Zelf vind ik het ook wel een raar verhaal. Want neem nu eens een bak met water en blaas eens flink aan een kant van de bak. Als je goed je best doet, kun je het je voorstellen dat het water zich gaat ophopen aan de andere kant van de bak waarbij het aan de kant waar je blaast minder wordt. Maar wat gebeurt er als je stopt met blazen? Dan stroomt het fijn weer terug. Er moet dus meer gebeuren.

Meneer Poeder vertelde mij dat er in het Hebreeuws voor het woordje 'wind' hetzelfde woordje staat als bij Gods 'geest' in Genesis 1, nl. 'Ruach'. Dus het is die scheppende Ruach kennelijk die ook in Genesis 8 betrokken is. Meneer Poeder kwam er op dat Je je dan wel kunt voorstellen dat die Ruach er voor zorgde dat de tectonische platen uit een dreven en daarmee ruimte maakte voor het wegvloeien van het water.

Maar deze week realiseerde ik me het volgende. Bedenk je nu nog eens de zetting  van Genesis 1:1-2

1. God
2. Een aarde met een enorme massa water waar het een doodse bedoening is.
3. Gods geest Ruach die daar over zweeft

En Genesis 8:1-2

1. God
2. Een aarde met een enorme massa water waar het een doodse bedoening is.
3. Gods 'wind' Ruach die daar over waait/zweeft

Het is gewoon een parallel verhaal! Genesis 8 begint gewoon exact hetzelfde als Genesis 1. Een fraai staaltje vertelkunst. God gaat kennelijk herscheppen in Genesis 8.

Deed Hij dat omdat het tussen Genesis 2 en 6 helemaal mis ging en Hij maar overnieuw moest beginnen? Ik geloof er geen sier van. Genesis 1 was geen miskleun. En de mensen die het tot aan Genesis 6 niet redden tot in de boot, zijn volgens mij niet verloren. Wat dan wel?

Ik denk dat juist die parallel hoop geeft. Namelijk dat God door Jezus de schepping en ons door de dood heen trekt. Dat Gods Ruach weer orde brengt in de ontstane chaos en herstellend opnieuw leven brengt. Merk ook op dat het niet om een andere aarde gaat. Noach en de zijnen herbevolkten dezelfde aarde als voor de vloed.
In Openbaringen krijg je het beeld van de glazen zee. Een zee die dus kennelijk glad is en zijn verzwelgende kracht kwijt is.

Ik besef dat ik hiermee niet het Noach verhaal heb opgelost. Maar ik werd zelf wel enthousiast van het idee dat er toch een pracht van een parallel ligt.

Mantel

In 1 Samuel 18 3-4 lezen we: 'En Jonatan, die David zo lief had als zijn eigen leven, sloot vriendschap met hem: hij deed zijn mantel af en gaf die aan David. Ook gaf hij hem zijn uitrusting, tot en met zijn zwaard, zijn boog en zijn koppelriem.'

Ik had dit deel van het vriendschapsverhaal van David en Jonatan niet in mijn parate kennis. Maar, waarom zou Jonatan dat nu gedaan hebben? Is dat een aanduiding, een verbonds-sluiting van de vriendschap? We hebben alles gemeenschappelijk? Een voor uit wijzing van de eerste pinkstergemeente, waarin alles werd gedeeld? Hmm. Interessante gedachte. Maar toen deze suggestie vandaag werd gedaan, kreeg ik eigenlijk meteen een hele andere gedachte.

De suggestie overigens werd gedaan vanuit de overeenkomsten die je tussen het verhaal van 1 Samuël en het Pinkster feest zou kunnen op maken. En verder nog, naar vandaag de dag. De tijd waarin het verhaal speelt is tamelijk donker. Saul had last van een kwade geest, die overigens volgens de bijbel van God kwam. Duidelijk wordt dat David echter door de Geest van God gezegend werd. Alles wat David ondernam lukte, waar Saul dan ook dankbaar gebruik van maakte. Daar waar David kwam, op de veldtocht of in het paleis, David bracht overal een andere sfeer. Een sfeer van hoop, hoop op de Heer. En ook nu leven we in een donkere tijd zou je kunnen hebben. Waarin hoop op een Redder, iemand die alles goed komt maken, wel onder druk staat.

We weten ook  dat David door Samuël is gezalfd, en dat gaande weg God's geest van Saul week. God voorzag in David een opvolger van Saul. Het bijzondere is echter dat je nergens leest dat dit grotere publiciteit werd gegeven. Na de zalving van David door Samuël gebeurde er verder niets. Saul ontdekte gaandeweg dat het speelveld anders ging liggen. Een clue die hij krijgt was het liedje dat het volk zong: 'Saul versloeg ze bij duizenden, David bij tienduizenden.' Saul ergerde zich er zo aan dat hij schamperde: '...nog even en ze geven hem ook nog het koningschap'.

Ondertussen ontsproot er tussen Jonatan, de zoon van Saul, en David een innige vriendschap. Misschien heeft David zijn zalvings-ervaring met Samuël wel verteld. We weten het niet. Maar Jonatan kreeg wel degelijk de haat van zijn vader voor David mee. Pleitte daarom bij Saul voor het leven van David. En Sauls vermoeden en constatering dat er zegen van God lag op David's ondernemingen.

Maar die mantel dan, was dat nu een teken van vriendschap, van ons-kent-ons, al het mijne is het jouwe? Ik moest denken aan het verhaal van Elia en Elisa. In 1 Koningen 19:19 lees je dat Elia Elisa aantrof terwijl deze aan het ploegen was, met 12 span ossen; Elisa liep achter het twaalfde span. Elia liep op hem af en gooide zijn mantel over hem heen... Typisch, die 12 span ossen. Meteen liet Elisa zijn ossen in de steek en rende achter Elia aan.

In 2 Koningen 2 lezen we over de 'machts overdracht' van Elia op Elisa. Elisa's inauguratie zou je kunnen zeggen. Hoe vond dat plaats? We lezen vanaf vers 8 dat Elia: 'Elia deed zijn mantel af en vouwde hem dubel. Hij sloeg ermee op het water, waarop het naar links en naar rechts wegvloeide en zij tweeën droog konden over steken'. 

Bij de weg: als jou werd gevraagd naar een doortocht wonder in de bijbel, waar denk je dan aan? Aan Mozes en de Rode Zee? In mijn jeugd werd ik zelf ook nog geraakt door het verhaal van Jozua en het volk door de Jordaan. Dus dat maakt twee. Deze zou ik niet genoemd hebben. En ook hier gaan ze door de Jordaan heen.

Kort gezegd werd Elia daarna opgenomen op een vuurwagen ('Go like Elijah when I go...') en liet kennelijk zijn mantel vallen. Elisa raapte hem op, en liep terug. Bij de rivier sloeg hij met Elia's mantel op het water. Toen het water ook nu weer naar links en rechts terug vloeide, was dit het teken voor de aanwezige andere profeten dat de geest van Elia op hem was overgegaan. Dus die mantel was bij Elia en Elisa een teken van de overdracht van functie of macht.

Als we nu terug gaan naar David en Jonatan, wie was logischerwijs, menselijkerwijs nu de beoogde opvolger van Saul? Een herder, de jongste zoon Isaï? Of de zoon van de koning zelf? Ik zou zeggen Jonatan. Maar kennelijk zag Jonatan ook wel in dat God anders beschikt had. En ik vermoed dat Jonatan zich daar van harte aan overgaf. En dat hij daarom zijn mantel en wapens aan David gaf. Om daar mee aan te geven: ik accepteer jou als nieuwe koning en mijn wapens zullen jou daarbij dienen.


Is dit belangrijk voor ons nu? Blijkbaar heeft Jonatan hier door dat de Gods plan met Israël en de wereld hier gaat via David. En misschien ook wel dat via David het uitzicht op de beloofde Messias was. En blijkbaar was het voor Jonatan geen schande om dat te accepteren. Hij voelde zich niet te min en ook niet aan de kant gezet. En daarin mogen we hem volgen. Want ook de uiteindelijke opvolger van David voelde zich niet te min om dienstbaar te zijn en zich te vernederen.

In elk geval vind ik het belangrijk om zo'n gebeurtenis eerst tegen het licht van de gebruiken uit die tijd te houden. Al ben ik daar geen expert in en ik zal er ook niet prat op gaan dat mijn analyse hierboven juist is. Maar pas als we begrijpen wat zo iets betekent in de cultuur en belevingswereld van die tijd, kun je daar conclusies over trekken in het hier en nu.

De naakte rode mens op de rode aarde

Concordant

De Naardense Bijbel is wat je noemt 'Concordant vertaald'. Dat houdt in dat woorden zo veel mogelijk steeds hetzelfde vertaald worden. In elke taal kunnen woorden meerdere betekenissen hebben. Dat overlapt niet vanzelfsprekend. Voor bijvoorbeeld 'Liefde' heeft zowel het Grieks en het Hebreeuws verschillende woorden. Bij het vertalen kom je in het Nederlands steeds op hetzelfde woord uit. Andersom kan natuurlijk ook, woorden in het Hebreeuws die je in het Nederlands met verschillende woorden kunt vertalen. Je moet dan als vertaler uit de context zien op te maken wat dan de bedoelde betekenis is. En dan vertaal je het de ene keer zus en de andere keer zo. Wanneer je met een grotere groep mensen vertaalt, moet je dan vertaal regels opstellen. Het komt nog al eens voor dat men een woord een aantal keren met de ene betekenis vertaalt, en op een enkele andere plaats met een andere. Dat hoeft niet erg te zijn, als uit de context duidelijk is wat de betekenis moet zijn. Wanneer de tekst aangeeft dat iemand op een bank zit, dan is het duidelijk dat het om iets anders gaat dan wanneer iemand er geld vandaan haalt. Maar soms is de context er niet duidelijk over en dan moet je als vertaler keuzes maken. Concordant betekent dan dat de vertaler consequent is in de gemaakte keuzes.
Het komt nog al eens voor dat een vertaler op een specifieke plaats een andere keuze maakt, omdat het voor hem theologisch beter uit komt. Dat is kwalijk. Maar het kan ook zijn dat door niet consequent vertalen je poëtische woordspelingen mist. Tot zover de theorie.

Rood

In de Naardense Bijbel wordt wat betreft betekenis maar ook wat betreft zinsbouw en tekstopbouw geprobeerd dicht bij de oorsprong te blijven. Dat geeft een aparte poëtische ervaring. Daar waar de poëtische achtergrond van woordkeuze in het Nederlands niet is over te brengen wordt dat met voetnoten aangegeven. Of door toevoegingen in de tekst. Zo lees je in Genesis steeds over de '-rode-  mens' en  '-rode- grond'. Het gaat hier dan om een woordspeling tussen de woorden 'adam' (mens), 'adama' (grond, bodem) en 'dam' (bloed). Hiermee wordt een verband aangeduid tussen de rood-bloedige mens, en de grond die door ijzeroxide rood is (denk aan bijvoorbeeld de kliffen van Engeland bij Dawlish) en bloed dat ook door het ijzerhoudende hemoglobine rood is.

Wanneer je dat door hebt, dan levert dat een fascinerend woordenspel op. Zo lees je dan in Genesis 2:5,6 en 7: '... want de Ene, God, heeft het nog niet doen regenen over het land en er is géén - rode- mensheid om de -rode- grond te dienen. Maar een damp klimt op van het land, en het heeft doordrenkt heel het aanschijn van de -rode- grond. Dan formeert de Ene, God, de -rode- mens, van stof uit de -rode- grond en blaast in zijn neusgaten ademhaling van leven; zo wordt de -rode- mens tot levende ziel.' De samenhang tussen mensen, aarde en leven komt zo sterk naar voren.

En dan lees je vervolgens in Genesis 4 van een Kaïn die 'dienaar van de -rode- grond' is geworden en van de vrucht van die '-rode- grond' als broodgift opdraagt aan God. Vervolgens weten we van zijn moord op zijn broer Abel. Maar door deze woordspeling tussen mens, bloed en grond komt het vervolg van het verhaal wel op een bijzondere manier 'tot leven'. Want in vers 10 en verder lezen we dan: 'Hij zegt: wát heb je gedaan! een stem! - stromen bloed van je broeder schreeuwen mij toe van de -rode- grond! Nu dan vervloekt jij, weg van de -rode- grond die haar mond moest opensperren om de stromen bloed van je broeder op te nemen uit jouw hand; ...'

We komen voort uit de aarde, we zijn er uit geformeerd en vergoten bloed sijpelt er weer in terug. In het Hebreeuws moet het een heel poëtisch gebeuren zijn, dat voel je wel.

Naakt

Maar die naakte mens dan? In de NBV lezen we in Genesis 2:25 en 3:1: 'Beiden waren ze naakt, de mens en zijn vrouw, maar ze schaamden zich niet voor elkaar. Van alle in het wild levende dieren die God, de Heer, gemaakt had was de slang het sluwst.' Hier valt je eigenlijk niets aan op, toch? Behalve dan dat ze naakt waren en daar kennelijk geen probleem mee hadden. En dat de twee verzen twee los van elkaar staande opmerkingen lijken te zijn. Vers 25 lijkt ook los te staan van vers 24.

Maar lees je hetzelfde in de Naardense Bijbel dan lees je: 'Ze zijn, zij tweeën, naakt, de mens en zijn vrouw; en zij schamen zich niet. Maar de slang is naakter geweest dan alle wild leven van het veld, dat de Ene, God, heeft gemaakt;' Hier valt in eens op dat 3:1 direct met 2:25 samenhangt. Zo zelfs dat je eigenlijk zou verwachten dat de hoofdstuk scheiding een vers eerder zou hebben moeten plaatsvinden!

Nu blijkt, volgens de Naardense Bijbel, dat het woord naakt en naakter ook de betekenis van 'ongekleed' en 'uitgekleder' (in de zin van sluwer). kan hebben. Misschien zou je kunnen zeggen 'onbedekt van lichaam' en 'onbedekt van geest'. Misschien is de mens in 2:25 wel 'onbedekt van lichaam' maar nog niet 'onbedekt van verstand'. We kennen het vervolg waarin de vrouw door de slang wordt verleid tot het eten van de vrucht van de 'boom der kennis van goed en kwaad' en haar man er ook van te eten geeft. Waarna ze in eens merken dat ze naakt zijn en een gordels van loof van een vijg maken om zich te bedekken.
Wanneer je dan zo concordant met het woord naakt omgaat, is het vervolg boeiend. Want dan lees je in 3:9-11: 'Dan roept de Ene, God, tot de -rode- mens en zegt tot hem: waar ben je? En hij zegt: uw stem heb ik gehoord in de hof, en ik werd bevreesd, omdat ik naakt ben, en verschool mij! En hij zegt: wie heeft aan jou gemeld dat je naakt bent, jij?'

Wanneer je het woord naakt laat staan,  kunt hier heel mooi die twee betekenissen door elkaar laten lopen. Want naast lichamelijk naakt, zijn Adam en Eva kennelijk ook verstandelijk onbedekt geworden. Ze hebben kennis verkregen over goed en kwaad. Ze zijn zo je wilt sluwer, of 'meer wetend' geworden. Ook in de bekentenis van Adam 'omdat ik naakt ben', hoeft het dan niet direct te gaan om het lichamelijke, maar juist ook om het verstand. Die naaktheid wordt over het algemeen ook negatief gelezen. We hadden immers niet van die boom moet hebben eten. Of zoals Pater Moeskroen zingt in 'Ode aan de banaan': "Was die appel een banaan geweest, dan was het nu nog altijd feest!'. Maar ik vraag me stiekem af of die verstandelijke naaktheid niet de bedoeling van God is geweest. Het brengt immers kennis van goed en kwaad. En door de bijbel heen lees je (als het goed is) een ontwikkeling in inzicht van goed en kwaad, weliswaar met ups en downs.

Je hoort nog wel eens van mensen dat ze de bijbel barbaars vinden. En dan duidend op de verhalen in het oude testament. Nu zijn die verhalen dat ook, maar in die tijd waren ze steeds een behoorlijke stap voorwaarts. Wij vinden ze nu barbaars, omdat wij ook verder zijn ontwikkeld in onze cultuur. Al blijven zo veel mensen ook wel hangen of gaan op basis van een lineaire lezing van de Bijbel en/of Koran juist terug naar die culturele oudheid.

Maar gemiddeld genomen zou je dus kunnen zeggen dat we ondanks onze mode, onze moderne kleding, door de eeuwen heen verstandelijk steeds naakter zijn geworden. En gelukkig maar. Want zo hebben we (over het algemeen) de slavernij al lang afgeschaft en kunnen we tegenwoordig onze homoseksuele medemens omarmen. Kunnen we genieten van anders kleurige mensen.

Laten we uitkijken dat we als mensheid die naaktheid niet verliezen. Ik ga voor verstandelijk nudisme...

Het elfde gebod: gij zult genieten...

Nog eentje over de 10 geboden. Mijn ouders waren vroeger vrij gemakkelijk over de zondagsrust. Wij sloegen wel eens over en we aten wel eens een ijsje op zondag. Maar ik herinner me wel dat, hoewel het in mijn omgeving er al wat gemoedelijker mee om werd gegaan, de zondagsrust wel een discussiepunt was. Een ijsje kopen ging nog wel gepaard met: 'daar maken we geen gewoonte van'. En nog steeds vind ik dat winkelen op zondag iets onnodigs is. Al ben ik nog wel weer gemakkelijker geworden, door de tijd.

Maar is het niet apart dat als we het over de zondag hebben, we het hebben over wat we wèl en wat we níet mogen? En wat we bijvoorbeeld wel móeten doen? Moet je 1 of 2 keer naar de kerk? Mag je op zondag een rondje hardlopen?  Mag je op de fiets naar de kerk? Mag je huiswerk maken of nog een klusje voor je werk doen?

De reden achter dat alles is ook opmerkelijk: 'want in zes dagen heeft de HEER de hemel en de aarde gemaakt en de zee met alles wat er leeft, en op de zevende dag rustte Hij.' De Here God rustte? Van een uitputtende week waar in Hij gezwoegd heeft om de hemel en de aarde te maken, en het geploeter om al dat leven te maken en er levenskracht in blazen? Heeft de Here God rust nodig? Ik denk dat het wel een vraag is van een kritische bijbel lezer.

De regel uit de 10 geboden (Exodus 20), komt voort uit Genesis 2:2-3:  'Op de zevende dag had God zijn werk voltooid, op die dag rustte hij van het werk dat hij gedaan had. God zegende de zevende dag en verklaarde die heilig, want op die dag rustte hij van heel zijn scheppings werk.'

Nu lees ik sinds kort heb ik ook de Naardense Bijbel. En  daar las ik op dezelfde plaats: 'God voltooit op de zevende dag zijn werk dat hij heeft gedaan; hij houdt sabbat op de zevende dag van al zijn werk dat hij heeft gedaan. God zegent de zevende dag en heiligt die; want daarop heeft hij sabbat gehouden van al zijn werk, dat God geschapen heeft om te de doen.'

Hier in de Naardense bijbel wordt over God gezegd dat Hij de Sabbat hield. (Nu heb ik in Exodus 20 nog even gekeken, maar daar wordt in de Naardense Bijbel ook als reden gegeven dat God rust hield op de zevende dag). Wanneer in Leviticus 23 de hoogtijdagen, de feesten, van de Heer worden opgesomd, dan is de eerste die genoemd wordt de Sabbat. Dus de Sabbat is de eerste (en meest terugkerende) van de feesten van de Here.

Wat mij dus voorkomt is dat de Heer niet zo zeer rustte, alsof Hij moe zou zijn. Maar dat Hij sabbat hield. Rustten in de zin van Hij maakte/deed even niets. Maar misschien kun je zeggen dat Hij feest vierde, zich verheugde over wat Hij die 6 dagen gemaakt had. En misschien gaat het daar dan ook wel om. Dat de Sabbat, of in ons geval, de zondag, niet zo zeer gaat om wat je niet màg of móet doen. Maar dat je jezelf verheugd over wat je die week gedaan hebt. Hoe God je gezegend heeft om dat lastige probleem te tackelen, of het je gelukt is om te doen wat je jezelf voorgenomen had. Misschien ook dat die zware week weer achter de rug is. Je mag vrij zijn en je verheugen over het leven dat God je gegeven heeft.

En de dieren en de knechten (slaven) dan? En de vreemdeling die bij je woont? Tsja, hoe kun je nu zelf verheugd zijn op wat God je gegeven heeft als ondertussen je lastdieren en je knechten door blijven zwoegen? Die lastdieren en knechten zijn niet minder medeschepsels van diezelfde God als jij. Dus dat lijkt me niet echt een feest.

Hoewel ook in de NB in Exodus 20 gesproken wordt over God die rustte op de zevende dag, haalt deze gedachte bij mij de druk er wel vanaf. Ik vind het verheugender mezelf er op te wijzen hoe ik de Sabbat mag vieren en mag blij mag zijn over wat ik heb kunnen doen, dan de verplichting om te rusten en het verbod om ook maar iets constructiefs te doen.

Ik hoop dat jij ook zo de Sabbat of zondag mag vieren. Wees blij over wat je hebt kunnen doen de afgelopen week, de zegen die God je heeft gegeven. Ook al was het misschien zwaar: Hij heeft je weer door een week heen geholpen. Je bent er nog. En kijk uit naar het nieuwe wat je mag gaan doen. En zie je er tegen op? Degene Die leven geeft, gaat ook dan met je mee.

Technologie en Spiritualiteit

Deze week luisterde ik naar een interview met Scott Harisson de oprichter van Charity:water. Echt heel inspirerend. Omdat of doordat ik vanavond naar een avond over Geloof en Wetenschap met René Fransen kwam ik op een gedachte.

Eerst twee verhalen. Scott vertelde het verhaal van een jonge vrouw die 8 uur moest lopen om water voor haar familie te halen. Dat deed ze elke dag samen met vriendinnen. Op een dag kwam ze na uren lopen terug en vlak voor thuis komst struikelde ze en viel. Haar aarden kruik brak en al het water spoelde weg. Ze kon niet meer terug en durfde haar familie niet onder ogen te komen en verhing zich. Haar vriendin vertelde dat ze altijd een beetje 'anders' was in de zin van dat ze dromen had om dat leven te ontgroeien en verder te komen. Ze was nog maar 13 jaar....

Hij vertelde ook dat hij een andere vrouw sprak in een dorp waar inmiddels een put was. Ook zij moest in het verleden uren lopen om water te halen. En er was nooit genoeg water. Altijd moest ze de afweging maken: met welk deel ga ik koken, ga ik de school uniformen van mijn kinderen wassen, laat ik mijn man zich wassen? Er was nooit genoeg water. En omdat ze zichzelf wegcijferde en haar familie voorop zette, gebruikte ze nooit (of zelden) wat voor zichzelf. Door de put was er nu ruimschoots water en kon ze zichzelf en haar eigen kleren ook wassen. Ze zei: 'ik voel me nu weer mooi'. En Scott reageerde: 'maar natuurlijk ben je een mooie vrouw, je bènt mooi!'. 'Maar je begrijpt het niet', reageerde ze, 'Ik vóel me weer mooi.' Het water bracht haar weer eigenwaarde terug, ze kon weer ècht mens zijn, een ècht mooie vrouw.

Wat me nu trof is dat er technologie voor nodig is om die verhalen die tijdens een interview verteld werden tot mij te laten komen. Een laptop en een microfoon om het op te nemen. Een website en/of een app, in dit geval PodBean, om het interview als een podcast (RobCast in dit geval, ...  en ja inderdaad, voor degenen die mij kennen) te publiceren. Een smartphone en een app (wederom PodBean uiteraard) om de podcast te kunnen beluisteren. De podcast was opgenomen in America, aan de andere kant van de oceaan. Naast de computer om het op te nemen en de smartphone (in wezen ook een computer) zijn er ettelijke computers, servers genoemd, om de data met elkaar uit te wisselen. Over glasvezel, koperdraad en draadloze verbindingen. Denk ook aan de high-end microfoon voor het opnemen en de standaard oordopjes voor het afluisteren. Allemaal technologie, hardware en informatie technologie, die ontwikkeld zijn over de laatste 5 à 6 decennia. En om die technologie mogelijk te maken is wetenschap nodig. Natuurkunde, scheikunde, electrotechniek, fotonica, informatie technologie. Wetenschap en inovatie op allerlei lagen.

Oh, en Charity:water is een heel creatieve en innovatieve organisatie, die garandeert dat 100% van de donaties gebruikt worden voor het delven van putten en plaatsen van pompen. Alle overhead wordt bekostigd uit een aparte administratie, uiteraard ook weer gebaseerd op donaties. En ze plaatsen geo-tags om het met behulp van Google Earth mogelijk te maken om daadwerkelijk te zien waar er putten gegraven worden. En ook zij maken gebruik van een slimme website met acties waarbij je een verjaardagsactie kunt starten.

Dat alles om twee verhalen naar mij te brengen die mij raken. Verhalen over mensen vanuit een omgeving die juist is verstoken van elementaire technologie. Verstoken van elementaire randvoorwaarden om een menswaardig bestaan op te bouwen. Diezelfde technologie maakt mij ook mogelijk om een nieuw inzicht te verkrijgen, en nieuwe gedachten, en daar weer enthousiast over te worden. En maakt het ook mogelijk om die gedachten te delen.

Waarom wordt ik enthousiast om iets? Wat geeft mij het gevoel van geraakt zijn door een verhaal? Wat maakt mij wie ik ben? Alleen een hoeveelheid weefsel dat bestaat uit cellen, die bestaan uit moleculen, die bestaan uit atomen, die weer zijn opgebouwd uit sub-atomaire deeltjes en een heleboel ... niets?! Wist je dat atomen en de sub-atomaire deeltjes voor meer dan 99% bestaan uit absoluut niets? En dat wat niet niets is, wat je dus feitelijk massa zou kunnen noemen, ook weer vreemd gedrag vertoont? Het is uitwisselbaar met energie en soms gedraagt het zich als een golf. Soms gedraagt licht, dat electromagnetische straling en dus golven zijn, zich als deeltjes. Astronomisch, verstand oversteigend. En daar bestaan ook wij uit. En toch kan ik voelen, enthousiast maar ook geraakt en verdrietig zijn. En interactie ervaren met persoonlijkheden die groter zijn dan ik.

Dus Geloof en Wetenschap zouden niet samen gaan? Ik dacht en denk nu juist van wel....

Ook het derde geslacht en het vierde ... ! Wat ... is?

Gelukkig gebeurt het bij ons in de kerk niet elke zondag: het voorlezen van de 10 geboden, maar het komt wel voor. In de NBV begint het, vanaf Exodus 20, als volgt:
Toen sprak God deze woorden: 
Ik ben de Heer, uw God, die u uit Egypte, uit de slavernij, heeft bevrijd.
Vereer naast mij geen andere goden.
Maak geen godenbeelden, geen enkele afbeelding van iets dat in de hemel hier boven is of van iets beneden op de aarde of in het water onder de aarde. 
Kniel voor zulke beelden niet neer, vereer ze niet, want ik, de Heer, uw God, duld geen andere goden naast mij. Voor de schuld van de ouders laat ik de kinderen boeten, en ook het derde geslacht en het vierde, wanneer zij mij haten; 
maar als ze mij liefhebben en doen wat ik gebied, bewijs ik hun mijn liefde tot in het duizendste geslacht.

Zo hé, da's best wel heftig. Wat is dat voor een god die kinderen, klein- en achter kleinkinderen straft, voor iets dat ìk gedaan heb? Zou je kunnen denken. Deze week kwam ik weer langs Exodus 19 en 20. Ik ben namelijk weer overnieuw begonnen met de bijbel, nu in de New International Version.

En weet je wat mij trof? Het 'Toen sprak...' en vooral wat daar voor kwam. Want wij lezen in de kerk altijd vanaf 20:1. En het feit dat daar een nieuw hoofdstuk begint helpt natuurlijk ook al niet.
Maar dat 'Toen'  verwijst dus naar Exodus 19. Wat is daar gebeurd?

De Israëlieten kwamen na 3 maanden (op precies dezelfde dag dat ze vertrokken waren) in de Sinaï woestijn. En daar op de berg riep God Mozes toe (ook wel apart: God riep  naar Mozes), dat Hij Israël 'op adelaarsvleugels heeft gedragen' en daar heeft gebracht. Hij belooft hen tot een kostbaar volk, een koninkrijk van priesters te maken, als ze en verbond met Hem zouden houden, een heilig volk. Mozes legde dat voor aan de oudsten. En het hele volk antwoordde als uit één mond: 'We zullen alles doen wat de Heer heeft gezegd'. Mozes bracht dat over aan God en God droeg hem op om er voor te zorgen dat het volk zich zou heiligen en hun kleren wassen. Er staat ook nog expliciet bij dat ze geen sex mochten hebben... Op de derde dag moesten ze gereed zijn. Op die derde dag kwam God in vuur naar beneden, de Sinaï was in rook gehuld, en de berg trilde hevig. Mozes moest een paar keer heen en weer om te zorgen dat het volk niet te dicht bij zou komen en om uiteindelijk met Aäron terug te komen.

Toen sprak God deze woorden...

Wanneer en tegen wie sprak God deze woorden? Tegen een volk die Hij op dat moment apart ging zetten. Tijdens een plechtige ceremonie, tegen een volk dat toegestemd heeft zich aan God te verbinden en dat zich voor die plechtige ceremonie heeft geheiligd, gewassen (en zich onthouden van...). Veel bijbel/thora geleerden zien dit als een huwelijk. Israël wordt ook gezien als een bruid. Het huwelijk wordt op veel plaatsen in de bijbel als metafoor gebruikt, voor de relatie tussen God en Israël. Het is niet voor niets dat Hosea moest trouwen met een prostituee.

Er wordt hier een verbond gesloten, een huwelijksverbond. Met zegen maar ook met consequenties. En de belangrijkste overtreding is natuurlijk het schenden van dat huwelijksverbond door het te doen met een ander. Andere Goden. Dat is het meest denigrerende ten opzichte van je partner. Maar de sancties (net als de zegen overigens) geldt dus ook alleen voor de huwelijkspartners. Zij sluiten dat verbond. Wij westerse Christenen vallen volgens mij niet onder dát verbond.

Het is ook een verbond tussen een volk en God, niet tussen één mens en God, maar een heel volk. Dus je stond niet alleen in dat verbond, maar met je hele familie en je hele stam, maar met 12 stammen in totaal. En dus als er iemand over de schreef gaat, dan zit je daar met je nageslacht in. Je neemt de goddelijke ontrouw mee je gezin en je familie in.

Oh, en dat verbond was ook niet een op zichzelf staand feestje: priester ben je namelijk niet voor je zelf. In dat priesterschap ligt tenslotte ook nog de belofte aan Abraham, dat in zijn nageslacht àlle volken gezegend zouden worden.

In de oudheid wist je niet waar je aan toe was met de goden. Of je nu een goede oogst had of een slechte oogst. In het ene geval moest je meer offeren dan de vorige keer om je dankbaarheid te tonen. In het andere geval moest je meer offeren, want kennelijk was de vorige keer niet genoeg. En zo offerde je meer en meer. En uiteindelijk kom je er op uit dat je het belangrijkste offert dat je bezit: je kinderen. Dus als je op slechte voet staat met je god, wat doe je dan?

Maar zelfs als je kijkt naar de straf tot in het derde en vierde geslacht: er is kennelijk een derde en vierde geslacht! Want wat moet er gebeuren voor God om dat tweede tot en met het vierde geslacht te kunnen straffen? Dat moet er dan dus zijn. Dus als ik (als ik Israëliet was) over de schreef ging, dan  wilde God mijn kinderen niet, in tegendeel: kennelijk was er voor mij nog nageslacht!

En die straf had kennelijk ook een einde: tot het vierde geslacht. Radicaal anders dan de verwachting dat je om het met je god goed te maken je kind moest offeren. Blijkbaar heeft God hoop voor dat nageslacht en wil Hij dat weer op de rit krijgen.
Maar de zegen, Gods Liefde, is kennelijk schier oneindig. Dus zelfs op basis van de 10 geboden moet ik concluderen dat er een einde is aan Gods straf. En dat die rechtmakend bedoeld is.

Overigens, dat volk heeft vrij vlot na dat huwelijksverbond het al overtreden met een kalf. En met het ongeloof om Kanaän in het bezit te nemen. Waarvoor ze 40 jaar (1 generatie) in de woestijn hebben rond gezworven. En later zijn ze na een aantal weerspannige, onbetrouwbare koningen in ballingschap gestuurd. En dat heeft zo'n 60 tot 70 jaar geduurd (pakweg 2 generaties).

Kortom, de 10 geboden. Een huwelijks contract tussen God en het volk Israël. Een God die zich in die tijd al heel zegenend en zorgzaam heeft getoond. Maar die Zich later nog veel liefdevoller heeft betoond. We hebben God immers heel anders leren kennen.

Dat je vooral Zijn Liefde mag leren kennen, die Hij ook heeft belooft aan de volken.

De Downgrade van mijn fiets

Raar: je koopt een fiets. En wat bij mij keer op keer stuk gaat, is de kettingkast, of beter:  scherm. Je zou van een merk als Batavus of Gazelle verwachten dat ze 10 jaar na dato nog het model leveren. Of tenminste wat er op lijkt en past. Maar het is net als met mijn Samsung Note 4: Ik krijg 2 jaar na dato al geen update. Het lukt me zelf niet simpel te upgraden naar Android 5 (lollipop ).
Nu moet er op mijn fiets van 5 jaar oud een simpel vervangend  transparant scherm. Dat niet lijkt op het orgineel. Maar waar dan ook een heel nieuw beugel systeem op moet. Waarvoor de trapper met tandwielen er af moet. Dat lukt me niet zelf, dus moet ik het laten doen.

Kan dat niet simpeler? Moet toch een standaard maat voering voor op te stellen zijn?

Wat is de bijbel?

Een paar weken geleden kreeg ik van een vriend een link naar de blog van Rob Bell, die hij helaas inmiddels ook al weer gestopt is. Maar daarop staat een fantastische reeks aan blogjes over de bijbel, wat de bijbel is, hoe die ontstaan is, hoe je hem moet/kunt lezen, wat je aan moet met lastige verhalen, etc. Ik ben sinds een week aan het lezen en kan bijna niet meer stoppen.

Deel 1 begint hier: 'What is the bible part 1'. De artikelen zijn zo boeiend en bruikbaar voor bijvoorbeeld catechese en bijbel kring dat ik hier onder een lijstje wil gaan bij houden met alle artikelen.

Deel	Titel
1	Someone Wrote Something
2	Flood
3	Fish#1
4	Fish#2
5	Tower
6	Son
7	The Revolutionary Nature of the Book of Leviticus
8	Stoners and Swingers
9	Adam and Eve
10	The Power of a Poem
11	How We Got It
12	Tribes and Violence
13	Consciousness and Violence
14	What are you going to do with Stuart?
15	Everybody Loves Stuart and Luscious
16	Awkward
17	Assumptions and AA Meetings
18	Our Dude is Alive!
19	The Verse That Blows The Roof Off The Joint
20	Questions, Questions
21	In Air, In Sea
22	The Word of God, Baby.
23	Why this Library? PartA
24	Why this Library? PartB
25	Larry At The Airport
26	Highlights, Favorites, And Exercises in Absurdity
27	What’s the Deal with All Those Genealogies?
28	Authority
29	Mother Mary and Rage Against the Machine: A Limited Edition Christmas Special
30	The Genius of the Dogs and Pigs
31	Inspiration
32	The Importance of Altitude
33	Moses Gets It On
34	Do What with Our Whats? Section A - The Case for Smoking Firepots.
35	Do What to our Whats? Section B - Bite Down Hard, My Man
36	Do What to our Whats? Section C: I Wish They’d Cut Theirs Off
37	Kurt Cobain and the Book of Revelation
38	We Lost Him, And Then We Didn’t
39	Give It Up For Sidon!
40	The Evolution of a Census
41	Paul and the End of the World
42	Sheeeeeeeet
43	Exactly How Narrow?
44	All Things are Yours
45	The Two Kinds of Apocalypse
46	All Things Are Yours, Part 2
47	Guns, Sons, Kids, Minds, and Money.
48	Allow Me to Introduce You
49	Here is the World
50	Buechner Week Rolls On!
51	Greatest Hits
52	It’s Friday My Friends
53	A Shout Out To the Lonely
54	Predestination, Election, and that Burning Feeling in the Pit of Your Soul
55	Participating in the Divine Nature (Adventures in Your True Foosis!)
56	Welcome to the Tradition
57	Suffering, Biff, A Seat at the Table, And a Nod to Zeus
58	Who paid Jesus’s bills?
59	Sin.
60	You’re Gonna Hear me Rohr
61	Ananias and Sapphira
62	Sheep and Goats
63	Contemplation
64	Eat and Drink What?
65	What’s the Deal with Binding and Loosing?
66	You Gotta Meet This Man
67	The Whole Melchizedek Thing And Why You Love it and Know That it’s True
68	Wrath and Inclusion
69	Bearing the Sword in Vain. Kind of.
70	Wear the Shirt.
71	Ever Read the Bible and Thought, There Must Be Some Background I’m Missing Here?
72	The Question That Keeps Coming Up
73	You At The End Of You
74	The Reason Why People Miss the Point of the Good Samaritan Story
75	Ja, het zijn er wel 75!

Wellicht dat ik in de (nabije) toekomst nog eens wat schrijf over de verschillende artikelen.

Oh ja, een aantal artikelen bijv. 29, 48 en 53 hebben geen vooruit linkje. Dan komt bovenstaande tabel wel van pas...
En mocht je een foutje zien, dan hoor ik het graag.

Tomaten Pesto Gehakt brood

Vandaag hadden we een bijeenkomst met maaltijd. Ik zat te bedenken wat ik zou in brengen en ik heb daarvoor het Tomaten Pesto Gehakt brood bedacht:

Het is gebaseerd op een brood recept van Jamie Oliver, uit 'Happy days with the naked chef'. Daarin staat een geweldig recept voor 'Opgerold brood met parmaham, lekker kaas ei en basilicum'. Die heb ik al verscheidene keren gemaakt, maar nu wilde ik wat anders, ook meer winters. En het leek me lekker om iets met gehakt en pesto te doen.

Ingrediënten voor het brooddeeg:

• 500 gr (tarwe)bloem
• 3,1 dl water
• 1,5 zakje gedroogde gist (bijv. dr. Oetker)
• 1 eetlepel suiker (ik heb zo'n maat schepje voor 'tablespoon' gebruikt)
• 1 (afgestreken) eetlepel zeezout

Ingrediënten voor de vulling:

• 1 potje rode (tomaten) pesto
• Ongeveer 9 zongedroogde tomaten
• 250gr. rundergehakt (gebruik zo mager mogelijk, liefst direct van de boer)
• Gedroogde Italiaanse kruiden  
• 1 à 2 teentjes knoflook
• 1 ei
• Paneermeel of beschuit

Het basis recept voor brood is als volgt.
Doe de bloem in een grote kom, meng de zout, suiker en gist er door heen, maak een kuiltje en giet daar een deel van het water in. Ga wat water betreft wat aan de zuinige kant zitten, liefst iets te weinig en later wat bij gieten dan te veel water gebruiken. Roer met een kunstof of metalen lepel vanuit het midden de bloem door het water en meng zo het water door de bloem. Als je een kleverige massa hebt, haal dan het deeg van je lepel en kneed alles goed door.
Punt van hygiëne: was van te voren goed je handen. Je werkt met gist dat je deeg laat rijzen, dus je wilt geen verontreinigingen daarin.
Kneed alles zeker een minuut of 5 goed door elkaar: duw het deeg uit tot een plak en vouw het weer op. En herhaal dat een flink aantal keren. Uiteindelijk krijg je een mooi fluweel-achtig zacht, elastisch deeg. In meel zit zo iets vaags als 'gluten' (ik heb ze nog nooit gezien), maar kneden brengt energie in je deeg dat de gluten ordend wat de structuur van het deeg en het rijzen bevorderd. Dus neem echt de tijd voor het goed kneden. Maak er uiteindelijk een bol van, bestrooi het met wat bloem en leg het in een kom afgedekt met een vochtige theedoek. Laat het daar een half uur rijzen.

Doe het gehakt en de uitgeperste teentjes knoflok in een kom. Voeg het ei, naar smaak de italiaanse kruiden en wat paneermeel of het beschuit toe. Kneed dat lekker door elkaar. Halveer vervolgens de zon gedroogde tomaten.

Na het half uur rijzen van het deeg, als het deeg ongeveer 2 keer zo groot is geworden, leg het dan op een schone, met bloem bestrooid stuk aanrechtblad. Duw dan alle lucht er uit en maak er een rechthoekige plak van.
Ik vond dit altijd eerst raar: je hebt toch laten rijzen om het juist omhoog te laten komen? Maar de eerste rijs is meer voor de struktuur van het deeg en de verspreiding van de ingrediënten.
Smeer een groot deel van het potje pesto uit over de deegplak. Verdeel vervolgens het gehakt gelijkmatig over de met pesto besmeerde deeg plak. Verdeel de gehalveerde zongedroogde tomaten over het gehakt:

Zoals je ziet was in mijn geval het brood aan een kant wat smaller. Rol het geheel vanaf die kant op. Probeer het in elk geval in 3 halve slagen te doen, maar zonder dat alles er uitgeperst wordt. leg het met de rand aan de onderkant (dus gladde kant boven) op een vel bakpapier op een bakplaat. Bak het af in een voorverwarmde oven op 180°C voor 30 minuten. Klop na het half uur even op het brood, als het hol klinkt is het gaar, schuif het anders nog een paar minuten terug in de oven. Leg het vervolgens een half uurtje op een rooster om het af te koelen.

Na aansnijden zag het er zo uit:

Smakelijk eten! Lekker bij een quiche, kop soep en/of een salade. Ik heb gemerkt dat ik hem zeker nog een keer moet maken.

Ook vast aan je mobiel?

Afgelopen zaterdag werd ik bedankt:

Ik kreeg deze strip van Aimée de Jongh in de mail, omdat ik plasma donor ben en mezelf ooit ook heb op gegeven als stamcel donor. En zaterdag was het donor dag.

Ik heb haar even gegoogeld, ze is o.a. bekend van de Metro. Op haar blog kwam de volgende cartoon tegen:

Hoe toepasselijk soms in ons gezin...

Playlist van André Kuipers

Vandaag op de Roodshow in de  dag top-3 (eerdere uitslagen) Ruimtemuziek.
De tekst: " Woensdag is er voor het eerst een Deen de ruimte ingegaan. Andreas Mogensen is 1 van de 3 astronauten aan boord van de Sojoez-raket die onderweg is naar het internationale ruimtestation ISS. Mogensen heeft een aantal speciaal gemaakte Lego-poppetjes meegenomen. De Lego-mannetjes maken onderdeel uit van een onderwijsprogramma over de missie.
Onze eigen André Kuipers nam bijna 4 jaar geleden, tijdens zijn missie, muziek mee de ruimte in. Voor iedere dag een ander nummer. Dat leverde 194 nummers op waarvan we er 10 in de keuzelijst hebben gezet! "
Ik heb de playlist van André eens opgezocht. En kom er tot mijn verbazing achter dat we een vrij sterk overeenkomende smaak hebben. Ik maak een bloem lezing:

• Missiedag 008 (28/12/2011): Jeff Wayne and Justin Hayward – Forever Autumn
• Missiedag 011 (31/12/2011): Mike Oldfield – Magellan
• Missiedag 016 (05/01/2012): Pink Floyd – The Great Gig in the Sky
• Missiedag 019 (08/01/2012): Mark Knopfler – Sailing to Philadelphia
• Missiedag 021 (10/01/2012): Pink Floyd – Keep Talking
• Missiedag 031 (20/01/2012): Mike Oldfield – Discovery
• Missiedag 040 (29/01/2012): Vangelis – Heaven and Hell, 3rd movement (‘Cosmos’)
• Missiedag 046 (04/02/2012): Art of Noise – Robinson Crusoe
• Missiedag 049 (07/02/2012): Glenn Miller – Moonlight Serenade
• Missiedag 051 (09/02/2012): Vangelis – Conquest of Paradise (from ‘1492’) 
• Missiedag 053 (11/02/2012): Enigma – Dreaming of Andromeda
• Missiedag 055 (13/02/2012): Jean Michel Jarre – Oxygene 4
• Missiedag 057 (15/02/2012): Pink Floyd – Echoes
• Missiedag 058 (16/02/2012): Mike Oldfield – Tubular Bells, Part 1
• Missiedag 069 (27/02/2012): Pink Floyd – Shine on you crazy diamond
• Missiedag 071 (29/02/2012): The Police – One World (Not Three)
• Missiedag 077 (06/03/2012): Enigma – Mea Culpa
• Missiedag 094 (23/03/2012): Santana – Flor d’luna (Moonflower)
• Missiedag 102 (31/03/2012): Art of Noise – Beatbox (diversion one)
• Missiedag 107 (05/04/2012): Het Goede Doel – Belgie (Is There life on Pluto?)
• Missiedag 116 (14/04/2012): Pachelbel – Canon in D Major
• Missiedag 117 (15/04/2012): Vangelis – Alpha (from ‘Cosmos’)
• Missiedag 123 (21/04/2012): Santana – Europe (Earth’s Cry Heaven’s Smile)
• Missiedag 135 (03/05/2012): Vangelis – Memories of Green (from ‘Bladerunner’)
• Missiedag 138 (06/05/2012): Mike Oldfield - In High Places
• Missiedag 139 (07/05/2012): The Police - Too Much Information
• Missiedag 142 (10/05/2012): Vangelis – Bon Voyage
• Missiedag 144 (12/05/2012): Fleetwood Mac – Albatross
• Missiedag 163 (31/05/2012): Enigma - Encounters
• Missiedag 176 (13/06/2012): Jean Michel Jarre – Ron’s Piece (Last Rendezvous) 
• Missiedag 184 (21/06/2012): Simple Minds - Promised you a Miracle

En dan wil ik niet zeggen dat ik de nummers die ik niet overgenomen heb niets vind. In tegendeel. Maar opvallende voorkomens in de lijst vind ik uiteraard Jean Michel Jarre, Mike Oldfield, Art of Noise en Vangelis. En van Mike Oldfield niet als eerste het overbekende Tubular Bells, maar Magellan van misschien wel zijn mooiste album "Songs of a distant earth". Van Jean Michel wel Oxygene 4, maar toch ook Ron's Piece. En leuk vind ik ook om 'Glenn Miller – Moonlight Serenade' tegen te komen. Bovenstaande artiesten kom ik over het algemeen niet tegen in de CD kast van vrienden of familie. Dus leuk om ze bij André tegen te komen...

[UPDATE: Op nummer 1 in de dag top 3 staat Stairway To Heaven, wat  ik als huiswerk heb voor mijn drumles voor morgen. Vanavond nog eens induiken... ]

Met de gersteoogst in Bethlehem aankomen

Tsjonge, ik schrijf niet meer zo vaak op mijn persoonlijke blog. Een inhoudelijk artikeltje is al weer een tijd geleden. Het leek wel vorige week of vorig jaar dat ik aanliep tegen een opmerking in Johannes 6 "het was vlak voor Pesach", bij de spijziging van 5000.  Maar dat was dus al in 2010...

Afgelopen zondag werd het verhaal van Naomi in de preek verwerkt. En het eerste hoofdstuk eindigt met de opmerking "en ze bereikten Bethlehem aan het begin van de oogst van de gerst".

Dit is precies zo'n aanduiding, waar we als westerse Christenen gewoon overheen lezen. Als een basale, niet ter zake doende tijdsaanduiding. Maar ik dacht aan scenes in films als "National Treasure" en de "Indiana Jones"-cyclus, waar in op een doodlopend spoor in een muur op een geheime knop gedrukt kan worden en er een eeuwen oude geheime deur geopend wordt. Dat is ook hier het geval.

Want Israël is/was een landbouwvolk en alle bijbelse feesten (die eigenlijk het heilsplan blijken te vertellen) vinden plaats rondom het zaai-en-oogst jaar. De gersteoogst is de eerste oogst van het landbouw jaar en het eerste feest vind dan ook plaats: Pesach. Daar worden de eerstelingen van de gersteoogst geofferd. De eerstelingen van de tarweoogst komen bij het wekenfeest (Pinksteren) aanbod. Met dat in het achterhoofd is de tijdsaanduiding in Ruth 1 wel heel tekenend. Want Ruth en Naomi komen vanuit een beroerde tijd terug in Israël. Deze tijdsaanduiding geeft in eerste plaats aan dat er andere tijden komen. Eerstelingen geven aan dat er ook een rest is. En een eerste oogst geeft aan dat er nog meerdere na komen. Voor Ruth breekt er met die eerste oogst andere tijden aan. En in die aanloop naar haar relatie met Boas speelt de oogst ook een belangrijke rol.

Maar denk je ook nog eens in dat Ruth met Boas de ouders zijn van Obed, die de vader was van Isaï, die de vader was van David, die de (voor-)vader is van de Zoon van David. En, oh ja, waar werd die ook al weer geboren? In Bethlehem. Nu zijn er verschillende tijdsaanduidingen van de geboorte van Jezus. Er wordt gezegd/gezongen dat hij in een (mid-)winternacht is geboren. Maar mij lijkt het om verschillende redenen waarschijnlijker dat hij in het voorjaar is geboren. Stel je nu eens voor dat Jezus met Pesach is geboren (wat ik vermoed). Wie komen er dan met de gersteoogst ook in Bethlehem aan? Juist: Jozef en Maria! Klopt dat dan niet fantastisch met die tijdsaanduiding in Ruth 1? Ik zou bijna willen beweren dat juist Ruth 1 suggereert dat Jezus met Pesach is geboren (ik erken: het is bij lange na geen bewijs). Maar Jezus is in de tijdslijn wel de ultieme eersteling, waar Ruth 1 een aanleiding voor is. En bedenk dat als Jezus de eersteling voor de eerstelingen van Pinksteren is, dan volgt er een rest. Dan is het aankomen bij de gersteoogst in het broodhuis (Bethlehem) het ultieme begin van het einde. Daar drink ik maar een (liefst eigen gebrouwen) gerstenat op!

OPN FMW Partner Forum 2015: het coolste van alles

Vorige week was ik op het Oracle Partner Network Fusion Middleware Partner Forum. Een mond vol, maar het is het jaarlijkse voorjaars evenement voor Oracle Partner bedrijven op het gebied van middleware producten. De Oracle spulleboel waar ik vrijwel dagelijks mijn werk mee doe en waarvoor ik klanten adviseer. Het bestaat uit 2 dagen presentaties over de nieuwste ontwikkelingen en 2 dagen workshops.

Dit jaar vond het plaats in het Boscolo Luxury Residence in Budapest:

Hoewel we een boel interessante dingen hebben gezien en gehoord, was geen van alles zo cool als wat ik op woensdag deed. Ik had mijn hardloopschoenen mee genomen en was er op gebrand om in Budapest toch een loopje te doen. Woensdag's na de presentaties deed ik de volgende:

Dat was vanuit het hotel rechts af en dan de weg helemaal uitlopen. Tussen de wandelaars door, een paar grote kruizingen over en dan kom je uit bij het Margaret eiland, waar een ateletiek park is. Daar heb ik een klein rondje gelopen. Iets korter dan hierboven op het kaartje. De brug maakt een aftakking naar rechts het eiland op, daar ben ik naar beneden gegaan, onder de aftakking door en dan weer om hoog en terug.

Maar verreweg het coolste was wel de loop die ik zaterdag ochtend deed. Toen liep ik heen  dezelfde weg, maar stak toen de Donau helemaal over. Daarna links af, onder het grote kasteel langs. Mooie uitzichten langs de Donau, maar ook dat kasteel met alles er om heen is werkelijk prachtig. Zelfs zonder bril... De tweede brug (na het Margaret Eiland) ben ik weer terug de Donau overgestoken. Boven aan zie je dan in de verte de brug van het Margaret Eiland liggen. Dat is wel gaaf. Vandaar uit weer terug.

Eigenlijk bestaat Budapest uit twee stadsdelen: Buda en Pest. Ik verbleef in Pest en aan de andere kant van de Donau is dus Buda (waar het kasteel is). Ik liep dus de Pest-Buda-Pest loop.
Dit deed ik in pakweg 51 minuten:

Met een gemiddelde hartslag van:

En mijn compensatie voor de diners was:

En dit is het bewijs dat ik toch echt mijn hardloop kleren aan had:

Ik was zo euforisch toen ik terug kwam, dat ik eerst maar even een artikel in het Engels op mijn werk-blog had geschreven. Volgende keer maar weer mijn schoenen en kleren mee.

Vissers èn jagers hebben de toekomst

Laatst las ik Jeremia 16, in mijn persoonlijke project ‘Kaft-tot-Kaft-Versie HSV’. Jeremia is geen vrolijk boek, en hoofdstuk 16 is in eerste instantie geen uitzondering. Jeremia krijgt de opdracht om in zijn leven de boosheid van God uit te werken. Hij mocht niet trouwen en kinderen krijgen in het land, niet mee rouwen of feestvieren. Dit alles omdat God klaar was met Israël. Israël was ontrouw, ging andere goden achterna en het is he-le-maal over. Niets meer aan te doen.

Wat mij trof was in vers 7 de stelling: “Niemand zal voor hen die rouwen brood breken om hen te troosten, niemand zal hun als troost een beker aanreiken, zelfs al rouwen ze om hun vader of moeder. ” Wat mij trof was dat voor zover ik me kan herinneren dit de eerste plaats in de bijbel is waar wordt gesproken over het breken van brood. In Exodus 12 en Deuteronomium 16 lees je over de instelling van het paasfeest (Pesach). Maar daar wordt alleen gesproken over het eten van ongezuurde broden. Later is daar blijkbaar het ritueel van het breken van brood bijgekomen.

Bij het breken van het brood denk ik in eerste instantie aan het laatste avondmaal, waarin Jezus het brood breekt met zijn vrienden. Koppelend aan Jeremia 16 is het opvallend, dat men het brood blijkbaar brak met rouwenden, die een dierbare hebben verloren. Maar Jezus leefde nog en hij koppelde het brood expliciet aan zijn eigen lichaam, dat hij over gaf. Ook lees ik in Exodus en Deuteronomium niets over het drinken van wijn. Maar volgens deze tekst in Jeremia is dit blijkbaar wel gekoppeld aan het rouwen. Nu is Pesach wel een herdenkingsfeest, waarin men terugdenkt aan verdrukking en de bevrijding viert. Maar dat werd Jeremia nu expliciet verboden, want God was niet meer van plan medelijden met Israël te hebben. Hij zou hen geen genade bewijzen. Over en uit. Zou je denken.

Maar, heel opmerkelijk, er is een ‘totdat’. Er zal een tijd komen dat men niet meer terugdenkt aan de bevrijding uit Egypte, maar aan een bevrijding uit de ballingschap! En dan verklaart God iets bijzonders: Hij gaat vissers oproepen om zijn volk terug op te vissen, en jagers om zijn volk terug bij een te jagen. En wie riep Jezus als zijn eerste leerlingen? Lees Mat. 4:19 maar: Simon en Andreas, een paar vissers. En daar wilde hij ‘vissers van mensen’ van maken!

Bij het breken van het brood denk ik ook aan de eerste wonderbare spijziging. En die vond volgens Johannes niet voor niets plaats vlak voor Pesach/Pascha. Typisch, daar vind je dus ook die koppeling. Toen die maaltijd voor bij was, ‘vulden ze twaalf manden met wat overgebleven was van de vijf gerstebroden die men had gegeten.’ Die twaalf manden kun je weer betrekken op de 12 stammen van Israël. En ik neem aan dat die manden vol waren. Dus niet maar zomaar een paar mensen uit alle stammen worden bij elkaar verzameld, maar ik verwacht dat heel Israël weer terug verzameld wordt. Tekenend daarbij is ook de reden die Jezus daarbij opgeeft: “…zodat er niets verloren gaat.”.

Dus het lijkt in Jeremia (en bij andere profeten) behoorlijk uitzichtloos. En dat is ook de bedoeling! Want we hebben behoorlijk op onze falie nodig, als ik het vrijmoedig even op onszelf als niet-Joden betrek (want het gaat hier primair over het joodse volk). Menselijk gezien is het ook over en uit. Maar bij God is er dan nog steeds een ‘totdat’. Uiteindelijk zorgt Hij tòch weer voor vissers en jagers, aangestuurd door een Timmerman. En verzamelt Hij iedereen weer bij elkaar.

Vul de Lucht

Sinds de tijd van internet zoek ik nog wel eens muziek op die ik vroeger op bandjes had. En zo af en toe raak ik weer “in de ban” van zo’n artiest of band. Een paar jaar geleden zocht ik zo de muziek van Hothouse Flowers bij elkaar. Het is een Ierse band uit Dublin, met lijntjes naar U2. Ik kreeg de eerste twee cd’s rond 1991 eens te leen van de bassist van het bandje waar ik in speelde. Voor de vakantie kwam ik in een “Hothouse Flowers”-periode. Ik had het eerste album “People” al eens voor mijn verjaardag gekregen. Op het album “Home” staat een (volgens mij) ongeëvenaarde versie van “I can see clearly now”. Als dit je “Lee Towers” associaties oplevert, luister eens naar hun versie.

Maar het mooiste album vind ik “Songs from the rain” uit 1993 alweer, een album dat ze zo op een Christelijk Festival kunnen spelen.

Een prachtig lied van dat album is “Isn’t it amazing”, met als refrein:

“And every cry is a song

And every song is a prayer

And every prayer must be heard

Fill the air”.

Dit is een refrein dat mij raakte. Ik heb ooit eens in een studie gehoord dat God een God voor de roependen, voor de verdrukten is. Mooi is dat bijvoorbeeld verwoord in Exodes 2:24,25: “24 God hoorde hun jammerkreten en dacht aan het verbond dat hij met Abraham, Isaak en Jakob had gesloten. 25 Hij zag hoe de Israëlieten leden en trok zich hun lot aan.” Dat thema kom je keer op keer in de bijbel tegen. Bijvoorbeeld ook als God’s volk in ballingschap is. Daar waar mensen God aanroepen, trekt Hij zich de moeite aan.  

Mooi vind ik dat Liam O’Maonlai (de zanger) de roep, schreeuw een lied noemt. Veel Psalmen zijn ook liederen van uit moeite, een roepen tot God. En Fransicus van Assisi noemde “zingen” al “bidden”. En zal God onze gebeden niet aan horen? Ik zie het in de tekst niet staan, maar volgens mij zingt hij aan het eind op de cd ook “And every prayer will be heard”.

Zo brengt dit lied mij wel aan het filosoferen.

Het laatste lied van de cd heeft als refrein:

“Stand beside me God

Stand beside me

Stand before me

And behind me”

Hier klinkt psalm 139 in door. Liam zingt dan “So I can follow in love” en aan het eind “So I can be true to my word”. Het eerste couplet gaat over iemand die leefde “door de pagina’s van onze tijd” , gekend als een man van waarheid, “Puur en Subliem, komt vanuit de aarde en uit de luchten, vanuit de vier hoeken van het kompas en in onze levens”. “Hij is gevolgd, hij die waarheid is, naar wat er is om in te geloven, naar de geest van jou”. Als ik dat lees, komt er maar één Naam in mij op.

Na het lied “Isn’t it Amazing” komt het lied “Thing of Beauty”. Iemand in Amerika heeft hier op een mooie video gemaakt op Youtube als een onderdeel van een serie over “vreugde” in hun kerk.

Wat het laat zien is dat je God terug ziet als lied door de hele schepping heen.

Voor de vakantie keken we met onze kinderen het filmpje “Rhythm” van Rob Bell’s Nooma series. Daarin legde hij ook uit dat hij God niet altijd ziet in dagelijkse dingen. Sommige mensen zien God aan het werk als iets wat ze graag willen hebben in de aanbieding is. Of als er een parkeerplaats bij de kerk vrij komt. Dat is natuurlijk mooi. Maar andere mensen hebben moeite met God in dergelijke dingen te zien. Rob ziet God meer als een Lied dat je kunt horen in de schepping. Overal om je heen kun je dat zien. Volgens Liam:  “Door de stoom van je adem in de winter. Of als de zon een betovering legt over de weg voor je”. “A thing of beauty is not a thing to ignore. Great song of beauty”.

En die zelfde “Lied van Schoonheid”, neemt onze liederen van moeite en pijn op. Luistert en reageert. We leven in een spannende tijd. Waar mensen Hem aanroepen, moet er wat gaan gebeuren. Dus ik moet wat met die regel “Fill the air”.

Groet,
Martien

Ps. Deze is voor Vera: sinds mijn “Hothouse Flowers”-periode ook fan. Vooral van “Isn’t it Amazing” en “I can see clearly now”.

11-12-13: 14

Je zal maar op 11 december in 1999 geboren zijn. Want dan wordt je op 11-12-13 14. Dit jaar is het laatste jaar dat je zo iets kunt mee maken. Zo'n zelfde geboortedatum was 8 september 1999. Want dan werd je op 8-9-10-11. De eerste van deze datums is volgens mij 1 februari 1999. Want dan werd  je op 1-2-3 4.

Ik weet niet meer hoe ik hier nou bij kwam, maar grappig is het wel.

De weg naar de Eeuw

In Amersfoort zijn een aantal wegen en straten genoemd naar plaatsnamen. Zo hebben we een Amsterdamseweg, een Bunschoterstraat en een Arnhemseweg. De Bunschoterstraat heet niet zo omdat hij 'Bunschoots' is: aangelegd door Bunschoters. Ook ligt hij niet in Bunschoten (althans niet voor het grootste deel). Hij heet zo omdat hij van Amersfoort naar Bunschoten leidt. Dat gold vermoedelijk ook zo voor de Amsterdamseweg en de Arnhemseweg.

Hier moest ik vanmorgen, 23 juni, aan denken toen we bij het einde van Psalm 139 aan kwamen: "en leid mij over de weg die eeuwig is." (vers 24). Het woordje eeuwig is in bijbels, theologisch opzicht een lastig woordje. Er is heel veel over gediscussieerd. In het Grieks gaat het om het bijvoeglijk naamwoord "Aeionioon", afgeleid van het woord "Aeioon". In het Hebreeuws (de grondtaal van de Psalmen, maar dat ik helaas niet beheers) gaat het om "Olam". De discussie gaat er dan om of "Aeioon" en "Olam" altijd-durend betekent. Het Nederlands is een beetje raar daarin. Een eeuw heeft bij ons de betekenis van honderd jaar. Een lange maar behoorlijk gekwantificeerde en zeker ook afgemeten periode. Een eeuwigheid heeft een meer flexibele periode. Een saaie werkdag kan een eeuwigheid duren. Maar ook een saaie preek van drie kwartier. Of een gesprekje van 10 minuten met iemand waar je niet op zit te wachten. Maar het kan ook een eeuwigheid duren voor ik een taal onder de knie krijg, een aantal jaren dus.

Hoewel het einde schimmig is: je kunt vaak niet weten wanneer het aanbreekt, maar over het algemeen gaan we ervan uit dat een eeuwigheid wél eindig is. En dat is precies wat ik heb geleerd dat de betekenis van de woorden "Aeioon" en "Olam" is.

Maar veel theologen zijn het daar niet over eens en menen dat je het wel degelijk als "altoosdurend'  moet lezen. In elk geval is het bijzonder dat het Nederlandse woord "eeuwig"  dat wél ineens betekent!  En lastig is het weer om van "eeuwigheid" een bijvoeglijk naamwoord te maken.

Maar als we het dan hebben over de "eeuwige weg" betekent dat dan dat de weg "eeuwig" duurt? Nog los van of je dat als "altoos", "eindeloos" of "heel erg lang" durend leest. Zegt het woord "eeuwig" hier iets over de weg zelf? Dan kun je jezelf nog afvragen of dat dan slaat op hoe lang de weg bestaat of hoe lang de weg is...

Grappig dat je zo over de betekenis van woorden kunt nadenken. Zo had ik het er vanmorgen ook met een paar mensen over dat ik in 2011 mijn auto moest laten repareren. Ik had schade gereden en moest daarvoor naar een "autoschadeherstelbedrijf". Zo heet dat bedrijf ook echt. En daar naar toe rijdend bedacht ik me dat het wel een heel raar woord is: ik wilde namelijk niet dat de schade aan mijn auto hersteld werd, maar mijn auto zelf...

Terug naar de "eeuwige weg" denk ik dat het woord " eeuwig" misschien meer duidt op waar de weg naar toe leidt. En dan kom je op een andere betekenis van "Aeioon" die dichter bij ons woord "eeuwigheid" ligt, namelijk "tijdperk". Het tijdperk dat na deze "boze eeuw" aan zal breken. Het tijdperk waarin alles gaat volgens God's principes. Waarin we naar elkaar omzien. En beter zorgen voor zijn schepping. En de weg daar naartoe is dan het leren daarin onze rol in te nemen. Hoe wij steeds meer volgens Zijn principes kunnen leven.

En daar liggen volgens mij twee mooie gedachten achter.

1. We hoeven het niet meteen te kunnen. Op de "eeuwige weg" wandelen betekent niet dat je al op je bestemming bent. Maar wel dat je steeds dichter bij je bestemming komt, ook al kunnen we het doel nog niet zien. Met andere woorden: we hoeven niet al perfect te zijn in Gods ogen. We worden getraind om steeds meer keuzes volgens zijn principes te maken.

2. Dit geeft ons leven zin. Immers we dwalen niet wat rond totdat het op een bepaald moment God behaagt om een eind aan deze wereld te maken en ons in eens over te zetten naar zijn nieuwe wereld. Nee, het is een weg er naartoe waarop we mogen leren hoe we straks in die vernieuwde wereld kunnen leven.

En het mooiste dat we uit het vers in Psalm 139 kunnen lezen is dat we niet zelf onze weg hoeven te zoeken. David bidt dat hij de weg op geleid mag worden. We gaan die weg niet alleen, maar Hij leidt ons. De eeuwige weg: de weg naar De Eeuw.